ประวัติศาตร์ของความสัมพันธ์ทวิภาคีไทยและรัสเซีย

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 มุมมองของสยามที่มีต่อจักรวรรดิรัสเซียเป็นพันธมิตรที่ให้ความช่วยเหลือในการปกป้องเอกราชจากการล่าอาณานิคมของยุโรปและการรักษาอำนาจอธิปไตรทางการเมือง ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศจึงค่อยๆมีความเข้มแข็งขึ้น จนกระทั่ง ปี ค.ศ. 1882 ภายใต้คำสั่งพลเรือตรี อา.แว.อัสลามเบโควา กองทหารจากรัสเซียได้เดินทางมายังสยาม เนื่องในโอกาสที่ราชวงศ์จักรีครบรอบ 100 ปี ต่อมาในปีค.ศ. 1888 คีตกวีชาวรัสเซีย ปีเตอร์ ชูโรฟสกี้ ประพันธ์ทำนองเพลงชาติแก่สยามที่ซึ่ง ปี  ค.ศ. 1932 ทำนองเพลงนี้ได้กลายเป็นเพลงสรรเสริญพระบารมีของราชวงศ์  ปี ค.ศ. 1891 มงกุฎราชกุมารนิโคลัสแห่งรัสเซียเสด็จพระราชดำเนินเยือนกรุงเทพฯ ขณะเดียวกันทางฝ่ายไทยได้มีการเสด็จเยือนไครเมียของกรมพระยาดำรงราชานุภาพที่พระองค์ทรงได้เข้าพบจักรพรรดิรัสเซียในขณะนั้น พระเจ้าซาร์อเล็กซานเดอร์ที่ 3  ช่วง ปี ค.ศ. 1896 สมเด็จเจ้าฟ้าชายจักรพงษ์ภูวนาถในฐานะพระราชอาคันตุกะงานพิธีราชาภิเษกของสมเด็จพระจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 

ในระหว่างการเยือนรัสเซียของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ระหว่างวันที่ 2 ถึง 10 เดือนกรกฎาคม ปี 1897 ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทยกับรัสเซียได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการ  และวันที่ 4 ธันวาคม 1897 นายอเล็กซานเดอร์ โอลารอฟสกี้ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นอุปทูตและกงสุลใหญ่ของจักรวรรดิรัสเซีย ประจำสยามประเทศ และมีการเปิดสถานกงสุลของรัสเซียที่กรุงเทพฯ ที่ซึ่งมีการปฏิบัติงานจนกระทั่งปี 1917 ทั้งนี้เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 1899 ในกรุงเทพฯมีการลงนามในปฏิญญาการค้าและการเดินเรือ สืบเนื่องจากลักษณะที่เป็นมิตรระหว่างกันของรัสเซียและสยาม การขยายความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม ดังเช่น การที่ชุดทหารรักษาพระองค์แห่งสยามประเทศมีการส่วมใส่ชุดในลักษณะของรัสเซีย จนถึง ทศวรรษ ปี 70 อย่างไรก็ดีลักษณะของชุดฟอร์มบางประเภทยังคงมีการใช้จวบจนปัจจุบันเช่นกัน 

ในปลายศตวรรษที่ 19 ถึง ต้นศตวรรษที่ 20 ราชวงศ์และบุคคลสำคัญของไทยเดินทางไปเยือนรัสเซียตามลำดับ ขุนนางหลายคนได้ศีกษาต่อทั้งที่กรุงมอสโก เซนต์ปีเตอร์เบิร์ก  สมเด็จเจ้าฟ้าชายจักรพงษ์ภูวนาถ  มงกุฎราชกุมารในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ช่วงเวลาดังกล่าวพระองค์ทรงพำนักอาศัยอยู่ในรัสเซียเป็นเวลาหลายปี ทรงศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยมหาดเล็กแห่งกองทัพรัสเซีย เมื่อปี 1906 เจ้าชายจักรพงษ์ภูวนาถได้อภิเษกสมรสกับ หญิงสาวรัสเซียนามว่า เยคาเธรีน่า เดสนิชก้า 

หลังจากปี 1917 เกิดสภาวะความแข็งตัวของความสัมพันธ์ทวิภาคี ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างโซเวียตกับประเทศไทยได้เริ่มสถาปนาอีกครั้งเมื่อ วันที่ 12 มีนาคม 1941  ทั้งนี้ ปี 1947 สองประเทศได้มีการลงนามข้อตกลงเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนทางการทูต และปีต่อมาสถานทูตจึงเริ่มเปิดทำการขึ้นอีกครั้ง ณ เมืองหลวงของไทย และสำหรับช่วงเวลาสงครามเย็น จนถึงปลายทศวรรษ ปี 70 ความสัมพันธ์ทวิภาคีลงมีลักษณะที่เป็นไปแบบธรรมชาติ

การเยือนอย่างเป็นทางการของนายเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีของไทยในสมัยสหภาพโซเวียต ช่วงปี 1979 การเยือนครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อเป็นการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างโซเวียตกับไทย ตั้งแต่ช่วงกลางปี 1980 เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในเวทีการเมืองโลก ความสัมพันธ์ทวิภาคีจึงค่อยๆเข้มแข็งขึ้นอีกครั้ง ในปี 1987 มีการเยือนระหว่างกันของนายกรัฐมนตรีของสองประเทศ เดือนพฤษภาคม ปี 1988 นายกรัฐมนตรีของไทย นายเปรม ติณสูลานนท์ เดินทางเยือนมอสโกอย่างเป็นทางการ เดือนกุมภาพันธ์ 1990 นายนิโคลัย รึชคอฟ รัฐมนตรีของสหภาพโซเวียตเยือนกรุงเทพฯอย่างเป็นทางการ

28 ธันวาคม 1991 รัฐบาลไทยได้ยอมรับสหพันธรัฐรัสเซียในความเป็นรัฐอธิปไตยและได้ยืนยันความตั้งใจที่จะพัฒนาความสัมพันธ์ทวิภาคีร่วมกัน

ในเดือนตุลาคม ปี 2003 ประธานาธิบดีสหพันธรัฐรัสเซีย นายวลาดิมีร์ ปูติน เยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ

เดือนกรกฎา ปี 2007 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ไปทรงเยือนสหพันธรัฐรัสเซียอย่างเป็นทางการ ตามคำเชิญของนายวลาดิมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย

ในเดือนเมษายน ปี 2015 นายดมิทรี เมดเวเดฟ นายกรัฐมนตรีรัสเซีย เยือนไทยอย่างเป็นทางการ

สถานทูตสหพันธรัฐรัสเซีย

ประจำราชอาณาจักรไทย

ที่อยู่ของ:
78 Sap Road, Surawong, Bangrak, Bangkok, 10500
E-mail:
โทรศัพท์:
(+66 2) 234-98-24
(+66 2) 268-11-69
แฟกซ์:
(+66 2) 237-84-88